Slučaj „Domen .ME“

Domen-me

Domen .ME

 

VRHOVNO DRŽAVNO TUŽILAŠTVO
n/r gospodinu Ivici Stankoviću, vrhovnom državnom tužiocu

Gospodine Stankoviću,

Međunarodna asocijacija za raspodjelu nacionalnih internet domena (ICANN odnosno IANA) dodijelila je Crnoj Gori nacionalni internet domen „.me“. Na sjednici koju je ICANN održao 11. septembra 2007. godine Crnoj Gori je delegiran „.me“ domen. Nakon ove sjednice Crna Gora je dobila pravo upotrebe „.me“ domena.

Vrijednost dvoslovnog domena „.me”, koji fonetski predstavlja ličnu zamjenicu na mnogo svjetskih jezika je ogromna. Ovo tim prije što je u trenutku kada je dodijeljen Crnoj Gori broj „atraktivnih” domena bio ograničen.

Praksa je da se nacionalnim domenima, kako tehnički tako i komercijalno, upravlja od strane nacionalnih kompanija ili u nekim oblicima privatno javnog partnerstva. Odluka Vlade Crne Gore, da domen .me preda na upravljanje privatnoj kompaniji je u najmanju ruku rijetkost.

Davanjem na korišćenje i ubiranje plodova nacionalnog domena „.me“ Agentu registracije, odnosno privrednom društvu u privatnom vlasništvu, nanesena je višemilionska šteta Crnoj Gori, a u korist privilegovane informatičke grupe, za koju postoje osnovi sumnje da je koristeći svoja međusobna poznanstva i prijateljstva stvorila sistem putem kojeg novac koji bi u redovnoj praksi pripadao državi pripada njima.

Dokumentacija koju je u vezi sa ovim pitanjem pribavila Demokratska Crna Gora ukazuje na sljedeće:

Nakon dodjele .me domena, 14. novembra 2007. godine Vlada Crne Gore, Savjet za upravljanje .me domenom na čijem čelu se nalazio potpredsjednik Vlade za ekonomsku politiku prof. dr Vujica Lazović, objavljuje Javni poziv za izbor Agenta registracije domena .me (u daljem tekstu Javni poziv).

U susret Javnom pozivu, samo 42 dana prije Javnog poziva, dobro informisana gospoda Oleg Obradović i Predrag Lešić dana 02. oktobra 2007. godine osnivaju firmu Me – Net, da bi ta ista firma već 18. oktobra 2007. godine sa dvije velike agencije GoDaddy i AFILIAS Limited osnovale Društvo sa ograničenom odgovornošću doMEn.

Osnivanje Društva sa ograničenom odgovornošću Domen iz Podgorice, koje je 24.80 % u vlasništvu Me-Net DOO, 38.352% u vlasništvu „GODADDY COM.INC“ – Arizona– SAD, te 36,848 % u vlasništvu „AFILIAS LIMITED“ – Dablin–Irska, motivisano je prije svega uslovima Javnog poziva. Uslovima iz Javnog poziva je propisano da se na Javni poziv može javiti svako privredno društvo ili konzorcijum koji ispunjava određene standarde u broju prodatih domena, prepoznatljivosti na tržištu i sličnom (detaljnije u Javnom pozivu koji se nalazi u Prilozima). Ovom prilikom Vam ukazujemo na nelogičnosti u slijedu događaja koji prethode Javnom pozivu koje bude sumnju u postojanje mogućeg udruživanja ove grupe ljudi radi sticanja finansijske koristi protivno pozitivnim pravnim propisima i na štetu države i ostalih privrednih društava.

Nameće se pitanje motiva da osnivači Me-Neta osnivaju Domen sa još dvije svjetske kuće čiji im je portfolio neophodan kako bi ispunili uslove Javnog poziva gotovo mjesec dana prije nego su uopšte mogli saznati za uslove Javnog poziva? Više je nego jasno da su lica koja su osnivači Me-Neta u posao oko osnivanja Domena ušli tek nakon što su saznali koji će uslovi Javnog poziva biti. Dostupnost informacija ranije navedenim licima prije objavljivanja Javnog poziva i načina na koji su eventualno ista saznata je svakako temeljno pitanje koje bi trebalo biti predmet interesovanja Tužilaštva. Kao dodatni dokaz da uslovi Javnog poziva nisu bili opšte poznati prije objavljivanja istog možemo smatrati to što je konzorcijum “MeNom”, koji se jednako javio na Javni poziv, u Crnoj Gori registrovan dana 29.11.2007. godine od strane „DEMAND MEDIA, INC“, 15 dana nakon objave Javnog poziva.

Upravo sa Domen doo i njenim osnivačima Vlada Crne Gore dana 09.02.2008. godine zaključuje Ugovor o Agentu registracije domena .me. U ime Vlade Ugovor je potpisao potpredsjednik Vlade za ekonomsku politiku prof. dr Vujica Lazović, u ime Domena doo, kao Agenta registracije, Predrag Lešić, a u ime korporativnih garanata; Oleg Obradović za Me-Net doo, Timothy Ruiz za GoDaddy i Philippe Grabensee za Afilias Limited.

Ugovor je zaključen na period od 5 godina uz mogućnost produženja, ukoliko Agent registracije ispuni sve svoje preuzete obaveze, bez bitnijih primjedbi Vlade Crne Gore u pogledu izvršenja Ugovora (član 4 i član 7).

Na ime avansa po ovom Ugovoru, utvrđena je obaveza Agenta registracije da Vladi plati iznos od 5 miliona eura u roku od 30 dana od dana potpisivanja ovog Ugovora, kao i da Vladi u roku od 45 dana dostavi bankarske garancije za obezbjeđenje dodatnih 8 miliona i 200 hiljada eura kao Vladin prihod za period trajanja ovog Ugovora. Na taj način, po osnovu Ugovora, Vladi je garantovano da će u petogodišnjem trajanju Ugovora prihodovati najmanje 13.200.000,00 eura.

Osnovnim Ugovorom utvrđene su i obaveze Agenta registracije da Vladi Crne Gore uplati 70% ukupnog prihoda koji Agent ostvari od prodaje domena putem aukcije (član 16), kao i da Vladi uplati 33% ukupnog prihoda koji Agent ostvari od prodaje domena van aukcije (član 18.2).

Ugovorne strane 29.12.2009. godine zaključuju Aneks I Ugovora, kojim se utvrđuje obaveza Agenta registracije da će Vladi uplatiti i 70% od ukupnog prihoda koji Agent ostvari od prodaje domena putem razvojnih programa. Do zaključenja Aneksa I ponuda i registracija Premium i Rezervisanih domena vršena je samo putem aukcije. Ovaj Aneks potpisuju ista lica kao i osnovni Ugovor.

Međutim, dana 24.7.2012. godine, osam mjeseci prije isteka petogodišnjeg perioda osnovnog Ugovora zaključen je Aneks II Ugovora o Agentu registracije domena .me.

Ovim Aneksom ugovorni odnos Vlade sa istim ugovornim partnerima zaključuje se čak na dodatni period od 10 godina, i to za period od 25. marta 2013. do 31. marta 2023. godine.

Ovaj Aneks je u ime Vlade Crne Gore potpisao potpredsjednik Vlade za ekonomsku politiku prof. dr Vujica Lazović, dok je u ime DoMena doo kao Agenta registracije i svih njegovih osnivača Aneks Ugovora potpisao Predrag Lešić. Potpis Predraga Lešića dat u ime osnivača Domena doo, nije ovjeren pečatom osnivača. Pažnji Tužilaštva posebno preporučujemo pitanje da li je Predrag Lešić u trenutku potpisivanja ovog Aneksa II imao validna specijalna punomoćja da isti potpiše u ime GoDaddy, Afilias i Me-Neta, kao i da li je imao posebnu dozvolu od strane skupštine društva Domen doo, u smislu člana 35. a u vezi člana 79. Zakona o privrednim društvima.

Posebno naglašavamo da je Aneks II zaključen suprotno članu 7 osnovnog Ugovora, jer su na dan zaključenja predmetnog Aneksa II, neizmirene obaveze Agenta registracije u odnosu na minimalni garantovani iznos uplate prema Vladi Crne Gore iznosile 1.507.243,08 eura.

Naime osnovnim Ugovorom od 08.02.2008. godine definisano je da ugovorni period od 5 godina teče od dana registracije prvog .me domena. Kako je prvi .me domen registrovan 24.03.2008. godine, Ugovor je trajao do 24.03.2013. godine.

Prema pregledu izvršenih uplata Ministarstva finansija broj 06-01-14862/1 od 16.11.2015. godine, Agent registracije je tek nakon isteka ugovorenog perioda, dana 27.3.2013. godine izvršio dvije uplate i to iznosa od 293,867,26 eura i iznosa od 270,000 eura kojim je podmirio iznos od 13.200.000,00 eura, tri dana nakon isteka osnovnog Ugovora. S tim u vezi jasno je da Agent registracije nije ispunio svoje finansijske obaveze predviđene osnovnim Ugovorom u roku koji je ugovoren i time nije ispunio bitne preduslove za produženje ovog Ugovora.

Za period definisan Aneksom Agent registracije je dužan obezbijediti Vladi na ime prihoda od registracije domena .me 70% prihoda koji se ostvari od registracije Premium i Rezervisanih domena, i 33% prihoda koji se ostvare od registracija koje nisi Premium i Rezervisani domeni.

Aneksom je utvrđena i obaveza ugovornih strana da sačine i presjek finansijskih efekata osnovnog Ugovora sa stanjem na dan 31. marta 2013. godine.

U Izvještaju Državne revizorske institucije o reviziji Završnog računa Budžeta Crne Gore za 2012. godinu, konstatovano je da naknada za korišćenje domena .me nije uplaćivana na uplatni račun 832-1194-19 već je ova naknada uplaćivana kvartalno, direktno na glavni račun Trezora sa računa CKB 510-20451-88 u ukupnom iznosu od 1.682.781,53 eura. Revizijom je utvrđeno da u Državnom trezoru ne postoje adekvatne mjere nadzora kod naplate ovog budžetskog prihoda.

Sredstva su uplaćivana na račun Trezora čiju naplatu ne kontroliše Poreska uprava.

Važno je napomenuti da od samog početka tehnički dio realizacije svih aktivnosti vrši Centar Informacionog sistema Univerziteta Crne Gore (CIS).

Centar Informacionog sistema Univerziteta Crne Gore je prepoznat od strane crnogorske zajednice kao ICT institucija koaj održava i unapređuje akademsku mrežu i servise na nacionalnom nivou, akademski internet provajder i razvojni centar kompletnog aplikativnog softvera informacionog sistema UCG.

Broj registrovanih domena .me sada iznosi preko milion domena.

Umjesto da Crna Gora preko Centra Informacionog sistema Univerziteta Crne Gore, ili preko neke druge firme koju bi osnovala država, naravno u saradnji sa svjetski poznatim firmama bude operater i Agent registrator domena .me, to je na gore navedeni način postala privatna firma MEnet Olega Obradovića, kako bi se čitava operacija izmjestila iz nadležnosti države u korist privatnika, a koja korist se mjeri milionima eura.

U raspoloživim izvještajima Ministarstva za informaciono društvo i telekomunikacije nema broja registrovanih domena po godinama, kao ni podataka po godinama koliko domena pripada Premium i Rezervisanim domenima. Dati su samo kvartalno uplaćeni finansijski iskazi u eurima, pri čemu nije postojao mehanizam kontrole za koje je iznose nepremium domene Agent prodao van aukcije.

Broj registrovanih domena .me sada iznosi preko milion domena.

Gospodine Stankoviću,

Imajući u vidu naznačeno cijenili smo potrebnim da Vam dostavimo detaljnu informaciju sa pratećim aktima, kako biste odmah preduzeli potrebne izviđajne radnje, po potrebi pribavili dodatna obavještenja, utvrdili tačne finansijske iskaze po osnovu prodaje domena .me u periodu od 08.02.2008. godine pa do sada, utvrdili tokove novca između Agenta registracije domena .me i Budžeta Crne Gore, ispitali sve sumnje na koje smo ukazali ovom Informacijom i na osnovu ukupno utvrđenog činjeničnog stanja procijenili ispunjenost uslova za pokretanje krivično-pravne odgovornosti, zbog nezakonitog postupanja, čime je Budžetu Crne Gore evidentno nanesena ogromna višemilionska šteta.

 

DOKAZI:

  • Javni poziv Vlade Crne Gore, Savjeta za upravljanje .me domenom, broj 11-9096;
  • Ugovor o Agentu registracije domena .me, broj 11-1149 od 08.02-2008. g.
  • Aneks 1 Ugovora o Agentu registracije domena .me, broj 11-1149/4-08, od 22.12.2009.g.
  • Aneks broj 2 Ugovora o Agentu registracije domena .me broj 04-3622 od 24.07.2012.
  • Izvještaj o finansijskim efektima Ugovora o Agentu registracije domena .me, Ministarstva za informaciono društvo i telekomunikacije, od septembra 2013. g.
  • Pregled izvršenih uplata od strane kompanije Domen doo Podgorica po osnovu naknade za korišćenje domena .me za period 01.01.2008. -16.11.2015., Ministarstva finansija Crne Gore, broj 06-01-14862/1 od 16.11.2015. godine